HAKKIN HATIRI ÂLİDİR

Eğitim
HAKKIN HATIRI ÂLİDİR

HAKKIN HATIRI ÂLİDİR

Hiçbir Hatıra Feda Edilmez

Hayatta bazı sözler vardır; yalnızca söylenmek için değil, insanın vicdanına yön vermek için söylenir. “Hakkın hatırı âlidir; hiçbir hatıra feda edilmez.” sözü de bunlardan biridir.

Bize, insan ilişkilerinin karmaşasında unutmamamız gereken temel bir gerçeği hatırlatır: Bir insanı sevebilir, ona değer verebilir, onunla yılların hatırasını paylaşabiliriz. Fakat bütün bunlar, hakikatin ve adaletin önüne geçmemelidir.

Çünkü hak, kişilere göre değişen bir ölçü değildir. Dostumuzun yanlışına yanlış, yabancının doğrusuna doğru diyebilmektir asıl erdem.

Dostluk mu, doğruluk mu?

Bir düşünün…

Yıllardır tanıdığınız arkadaşınız, bir başkasına haksızlık ediyor. Ortada açık bir yanlış var. Sizden beklenen ise susmanız, arkadaşınızı savunmanız, hatta gerçeği görmezden gelmeniz. Ne yaparsınız?

Belki içinizden, “Şimdi konuşursam aramız bozulur.” diye geçirirsiniz. Belki yılların hatırını düşünür, sessiz kalmayı seçersiniz. Oysa tam da böyle anlarda insanın karakteri ortaya çıkar.

Gerçek dostluk, arkadaşının her yaptığını onaylamak değildir. Gerektiğinde onun karşısına geçip “Burada yanlış yaptın.” diyebilmektir. Çünkü dostunu hatasından korumak için gerçeği saklamak, aslında onu yanlışıyla baş başa bırakmaktır.

Hatır gözetmek başka, haksızlığı gözetmek başkadır.

Bir insanı kırmamak adına gerçeği erteleyebiliriz; ancak gerçeği bütünüyle terk edemeyiz. Zira bir gönlü hoş tutmak için başka bir gönlü incitmek, iyilik değil, adaletsizliğin tarafını tutmaktır.

Öğretmen sınıfında adaleti gözetmek durumundadır.

Bir öğretmenin sınıfını düşünelim. Öğrencilerinden biri, yıllardır emek verdiği, çok sevdiği bir öğrencisi olsun. Diğeri ise sessiz, içine kapanık ve kendini ifade etmekte zorlanan bir çocuk…

Bir gün iki öğrenci arasında bir anlaşmazlık yaşansın. Öğretmen, sevdiği öğrencinin hatasını görmezden gelir, diğer çocuğun söylediklerini dinlemeden karar verirse ne olur?

Belki o gün sınıfta bir tartışma sona erer. Fakat bir çocuğun adalet duygusu da sessizce yaralanır.

Oysa öğretmenlik yalnızca bilgi aktarmak değil, çocuklara adaletin nasıl yaşandığını göstermektir. Her öğrenciyi aynı derecede sevmek zorunda olmayabiliriz; ancak her öğrenciye hakkını teslim etmek zorundayız.

Bir çocuğun gözünde öğretmeni büyüten şey, herkesi memnun etmesi değil, kimsenin hakkını yedirmemesidir.

Çünkü çocuklar adaleti yalnızca kitaplardan öğrenmez. Büyüklerin zor zamanlarda kimin yanında durduğuna, kimi dinlediğine ve hangi ölçüyle karar verdiğine bakarak öğrenirler.

Makamın değil, doğrunun yanında durmak gerekir.

İş hayatında da benzer durumlarla karşılaşırız. Bir kurumda çalışan iki kişiden biri yöneticinin yakını, diğeri ise kimsenin tanımadığı bir emekçi olsun. İkisi de aynı işi yapmış, aynı sorumluluğu üstlenmiş olsun. Ancak ödül ve takdir zamanı geldiğinde bütün övgüler tanıdık olana yönelsin.

İşte adalet, tam da burada sınanır.

Hakkın teslim edilmesi, güçlü olanın gönlünü hoş tutmaktan daha değerlidir. Bir insanın makamı, soyadı, çevresi veya geçmişten gelen yakınlığı, ona başkasının emeğini sahiplenme hakkı vermez.

Bazen doğruyu söylemek insanı yalnız bırakabilir. Bazen bir haksızlığa itiraz etmek, rahatımızı bozabilir. Fakat insanın kendisine sorması gereken soru şudur:

Herkesin gönlünü hoş tutmaya çalışırken kendi vicdanımı susturuyor muyum?

Çünkü makamlar değişir, insanlar gider, alkışlar diner. Geriye insanın kendi vicdanıyla baş başa kaldığı o sessiz anlar kalır.

Ailede bile hak, hatırdan üstündür.

Aile, insanın kendisini en güvende hissettiği yerdir. Fakat aile bağlarının güçlü olması, her davranışın doğru olduğu anlamına gelmez.

Bir anne baba, çocuklarından birini daha başarılı, daha uyumlu veya kendisine daha yakın bulabilir. Ancak birinin hatasını sürekli örtbas ederken diğerinin en küçük yanlışını büyütürse, farkında olmadan adaletsizliğe kapı açar.

Aynı şekilde bir kardeşin yanlışını sırf aileden olduğu için savunmak, haksızlığa uğrayan kişinin acısını yok etmez.

Aileyi bir arada tutan şey yalnızca kan bağı değildir; güven, hakkaniyet ve karşılıklı saygıdır.

Sevgi, adaletle birleştiğinde insanı büyütür. Adaletten uzaklaştığında ise ayrıcalığa dönüşebilir.

Hatır gönül incitmeden de korunabilir.

Elbette hakkı savunmak, insanları kırmak, sert konuşmak veya her tartışmada kendini haklı çıkarmaya çalışmak değildir. Adaletin dili de merhametli olabilir.

Bir yanlışı düzeltirken insanın onurunu koruyabiliriz. Bir haksızlığa itiraz ederken öfkeye kapılmadan konuşabiliriz. Bir dostumuza karşı gerçeği savunurken onun geçmişte yaptığı iyilikleri de unutmayabiliriz.

Ancak geçmişte gördüğümüz iyilikler, bugün başka birine yapılan haksızlığa göz yumma borcu doğurmaz.

Bir insanın bize yaptığı iyiliği hatırlamak vefadır; o iyiliği gerekçe göstererek yanlışını savunmak ise vefanın sınırlarını aşmaktır.

Belki de asıl mesele, insanları kaybetmeden doğruyu söylemenin yolunu bulabilmektir. Çünkü hakikat, kaba sözlerle savunulmak zorunda değildir. Fakat sırf huzur bozulmasın diye terk de edilemez.

Son söz: İnsan, en çok vicdanına karşı sorumludur

Hayat boyunca pek çok insanla karşılaşırız. Kimi bize kapı açar, kimi zor zamanımızda elimizden tutar, kimi yıllarca yanımızda yürür. Bu insanların hatırını gözetmek, iyiliklerini unutmamak ve vefalı olmak elbette değerlidir.

Fakat hiçbir yakınlık, bir başkasının hakkını yok saymamızı gerektirmemelidir.

Çünkü adalet, yalnızca bize yakın olanların hakkını korumak değildir. Bize hiçbir iyiliği dokunmamış, adını bile bilmediğimiz bir insanın hakkını da kendi hakkımız kadar önemseyebilmektir.

Belki de insanlığımızın ölçüsü, sevdiğimiz insanın yanlış yaptığı gün belli olur. Her şey yolundayken doğruyu savunmak kolaydır. Asıl mesele, doğruyu savunmanın bir bedeli olduğunda da aynı yerde durabilmektir.

Unutmayalım; hatıralar geçmişin bize bıraktığı kıymetli izlerdir. Dostluk, vefa ve sevgi hayatı güzelleştirir. Ancak bu değerlerin hiçbiri, adaletsizliği meşrulaştırmak için kullanılmamalıdır.

Bir gün herkesin hatırı, bir başkasının hakkıyla karşı karşıya gelebilir. İşte o gün seçimimiz, kim olduğumuzu gösterecektir.

Hakkın yanında durmak, her zaman güçlü olanın yanında durmak değildir. Bazen yalnız kalmayı göze almak, bazen sevdiğimiz birine itiraz etmek, bazen de hiç tanımadığımız bir insanın hakkını savunmaktır.

Çünkü insanın asıl büyüklüğü, kaç kişinin gönlünü hoş tuttuğuyla değil, kimsenin hakkını kendi çıkarına feda etmemesiyle ölçülür.

Ve günün sonunda, bütün hatıralar susup bütün makamlar geride kaldığında, insanın sığınabileceği en güvenilir yer yine kendi vicdanıdır.

Hakkın hatırı âlidir; hiçbir hatıra feda edilmez. Çünkü hatıralar kalbimizde, hakikat ise karakterimizde yaşar.

 

Metin Özdemir

Diğer Yazılarımı Okudunuz mu?

DOĞA KENDİNE AİT OLANI ALIR

Etiketler:

#adalet #çocukeğitimi #gerçek #gönül #hak #sevgi Eğitim

Yorumlar (2)

  1. Yıldız TEK GAMLI dedi ki:
    21 Ekim 2026, 22:23

    söylenecek bir şey kalmamış… kaleminize sağlık…

    Yanıtla
  2. Ozan Kasım KOL dedi ki:
    21 Ekim 2026, 22:32

    Hakk’ın hatırı adalettir bence. Yüreğinize, kaleminize sağlik.

    Yanıtla

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Metin ÖZDEMİR

METİN ÖZDEMİR 1979 yılında Bursa'da doğdum. İstanbul Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği bölümünden 2002'de mezun oldum.Evli ve bir çocuk babasıyım. Eğitime ve kitaplara olan aşkım hiç bitmeyecek. Elimden geldiğince topluma örnek olmayı amaçlıyorum.

Benzer Yazılar