DÜNYANIN YEDİ HARİKASI- 1

arkeoloji
DÜNYANIN YEDİ HARİKASI- 1

DÜNYANIN YEDİ HARİKASI

1.Bölüm

Öncelikle Neden Yedi?

7 sayısının seçilmesinin temel nedeni, bu geleneğin kökeni olan Antik Yunan kültüründe yedi (7) sayısının mükemmellik ve bolluk ile özdeşleştirilmiş olmasıdır.

Diğer nedeni, o dönemde dünyadan çıplak gözle gözlemlenebilen beş (5) gezegen ( Merkür, Venüs, Mars, Jüpiter, Satürn ) ve Güneş ile Ay’ın toplamlarının yedi (7) olmasıdır.

Son olarak, psikolojik bakımdan yedi (7) maddelik listeler, insan hafızasının en rahat algıladığı ve unutmadığı ideal uzunluktadır denir. 

ANTİK DÜNYANIN YEDİ HARİKASI / TARİHÇELERİ VE ÖZELLİKLERİ

İlk kez MÖ 5.yüzyılda tarihçi Herodot tarafından ortaya atılmıştır. Liste ise MÖ 2.yüzyılda Sidonlu Antipatros tarafından son haline getirilmiştir.

Günümüzde, Antik Dünyanın Yedi Harikası’ndan sadece Keops Piramidi ayaktadır. Diğerleri yangın, yağmalama ya da deprem gibi nedenlerle yok olmuşlardır.

ARTEMİS TAPINAĞI ( SELÇUK-EFES/İZMİR-TÜRKİYE )

İyon Uygarlığında ; bugünkü İzmir ile Aydın illeri arasında kurulmuştur. İzmir’in Selçuk ilçesinde, Efes Antik kentinde yer alır.

Tapınağın temelinde Ege kıyılarının ana tanrıçası Kibele tapınımı bulunurdu ve Kibele; doğayı, bereketi, doğumu, vahşi hayvanları ve toprağın üretkenliğini simgeliyordu, zamanla bu geleneği Yunan kültürü ile birleştirerek Yunan tanrıçası Artemis ile özdeşleştirdiler. 

Artemis; doğanın gücü, yaşam enerjisi ve bereketi temsil eder. Üzerindeki boğa testisleri veya yumurta tasvirleri de doğurtan ve dölleyen üremeyi simgeler.

MÖ 550 civarında Lidya Kralı Kroisos tarafından doğa tanrıçası Artemis adına yaptırıldı. Tamamen mermerden inşa edilen ilk tapınaklardandır.

Onu harika yapan temel özellikler; heybetli mermer mimarisi, metrelerce uzunluktaki devasa sütunlara sahip olması, tapınağın içindeki şaheserler-yapıtlar zira o dönemdeki en önemli Yunan heykeltıraşlarının bronz heykelleriyle donatılmıştı ve antik çağın en önemli dini, kültürel, ticari ve mimari merkezlerinden biri olmasıdır. 

MÖ 356’da adını ölümsüzleştirmek isteyen Herostratus adlı biri tarafından yakıldı.

Tapınaktan günümüze sadece çukur bir alanda birkaç mermer parça ve yeniden birleştirilmiş tek bir sütun kalmıştır. Tapınağa ait en önemli kabartmalı sütunlar ve kalıntılar İngiltere’deki British Museum ( Londra ) müzesinde sergilenmektedir.

BABİL’İN ASMA BAHÇELERİ  ( IRAK )

MÖ 600 civarında Kral II. Nebukadnezar tarafından, Babil’in sıcak ve kurak ortamına alışamayan ve memleket hasretini gidermesi için eşi Kraliçe Amytis için yaptırıldığına inanılan Antik Dünyanın Yedi Harikası’ndan biridir. Gerçekte var olup olmadığı kesin olarak kanıtlanmamıştır.

Çölde yapay dağlar gibi, üst üste teraslardan oluşan bir mimarisi vardı. Fırat Nehri’nden pompalanan sularla çalışan karmaşık bir sulama sistemine sahipti.

Günümüzde bu harika yer yoktur ve varlığına dair ne yazık ki fiziksel veya arkeolojik hiçbir kesin kanıt bulunmamaktadır. Babil’i detaylı şekilde anlatan Herodot gibi dönemin önemli yazarları eserlerinde bu bahçelerden hiç bahsetmemektedir.  

HALİKARNAS MOZOLESİ ( BODRUM-TÜRKİYE )

Antik dönemde Karya Satraplığı‘nın başkenti olan Halikarnas’ta, bugünkü Türkiye’nin Muğla iline bağlı Bodrum ilçesinin merkezinde yer almaktadır.

Yaklaşık olarak MÖ 350 tarihinde Karya Kralı Mausolos için eşi ve kız kardeşi Artemisia tarafından yaptırılan heybetli bir mezardır. Günümüzde dünyadaki anıt mezarlara verilen “Mozole” ismi , adını buradan almıştır.

Yunan, Mısır ve Likya mimarisinin bileşimiydi.  Metrelerce yükseklikteki yapının tepesinde, 24 basamaklı piramit biçiminde bir çatı ve bu çatının en üstünde dört atlı bir zafer arabası (quadriga) bulunurdu.

Orijinal yapısı geçmişte yaşanan depremlerle yıkılmıştır; günümüzde bu alan açık hava müzesi olarak ziyaret edilebilmektedir ancak yapıya ait bazı heykeller ve kalıntılar İngiltere’deki British Museum’da sergilenmektedir. 

İSKENDERİYE FENERİ  ( MISIR ) 

Mısır’ın İskenderiye açıklarındaki Pharos Adası üzerinde kuruldu. Gemicilik emniyeti için, yapımına  MÖ 297 yılında I. Ptolemaios döneminde başlandı ve oğlu II. Ptolemaios döneminde MÖ 247 yılında tamamlandı. Mimarı Knidoslu Sostratus‘tur. Görkemli aynalar ve gece yakılan büyük ateşler sayesinde, geceleri denizcilere rehberlik ediyordu. Metrelerce yükseklikte,  tarihin en heybetli feneriydi. Yüz yıllar boyunca dünyanın en yüksek yapılarından biri ünvanını korudu. 14. yüzyıldaki depremlerle tamamen yıkıldı. 

KEOPS(GİZE) PİRAMİDİ ( MISIR )

Dünya tarihinin en ünlü mozole örneğidir. MÖ 26. yüzyıl civarında Firavun Khufu (Keops) adına inşa edildi. 38 asır boyunca insan eliyle yapılmış en yüksek mimari eser olma özelliğini kaybetmedi. Antik dönemden günümüze kadar gelen ve halen ayakta olan tek yapıttır.

Popüler efsanenin aksine piramit, köleler tarafından değil; binlerce özgür Mısırlı işçi tarafından yaklaşık 2o yıl süren bir süreçte inşa edilmiştir. Harç kullanılmadan, taşlar mükemmel bir matematik harikasıyla üst üste konularak yapılmıştır. Günümüzde yüksekliği yaklaşık 140 metre civarındadır.

RODOS HEYKELİ  ( YUNANİSTAN )

MÖ 3. yüzyılın başlarında, Lindoslu Haris yönetiminde Güneş Tanrısı Helios adına yapıldı. Liman girişinde inşa edilmiş yaklaşık 33 metre yüksekliğinde tunç/bronz bir heykeldi.

İçi doldurulmuş demir ve taş bloklar sayesinde dengede kalabiliyordu, tunç/bronz levhalar monte edilerek yaklaşık 12 yılda, MÖ 280’de tamamlandı ancak sadece 60 yıla yakın direndi ve dayandı. MÖ 226 tarihinde büyük bir depremle dizlerinden kırılarak yıkıldı.

Kırık parçaları yüzyıllarca yerde kaldı. MÖ 653’te ise adayı kuşatan Arap kuvvetleri tarafından heykelin kalan tunç parçaları satılmıştır.  

ZEUS HEYKELİ  ( OLYMPİA-YUNANİSTAN )

MÖ 5. yüzyılda ünlü heykeltıraş Phidias tarafından fildişi ve saf altın kullanılarak inşa edilmiştir. Olimpiyat Oyunları’nın yapıldığı Yunanistan’ın Olimpia kentindeki Zeus tapınağında yer alıyordu. Metrelerce  yükseklikteki heybetli bir tahtta oturan Zeus’u tasvir ediyordu.

Olimpiyatlar yasaklandıktan sonra Konstantinopolis’e (İstanbul) taşındığı ve MS 5. veya 6. yüzyılda burada çıkan büyük bir yangında tamamen yok olduğu tahmin edilmekle beraber, bir başka teoride depremler dolayısıyla yıkıldığı yönündedir.

Heykelin parçalarından bazıları 1829 yılında Olimpia’da bulunmuş olup, bugün Fransa’nın başkenti Paris’teki Louvre Müzesi’nde sergilenmektedir.

Devamı 2. bölümde …

 

Kaynaklar: Google Arts&Culture / Wikipedia  / Webtekno / Bengaliforum.net / World History Encyclopedia / Bodrum.com.tr / Tripadvisor / Yandex / Antik Tarih / Selçuk Belediyesi / Ephesus.us / Bodrum Cruise Port  / Klemens Art / Tarihten Yazılar / Britannica / Belleten / İstanbul Kent Üniversitesi / Arkeoloji ve Sanat / wasbe2026.com / sertifika.karabuk.edu.tr

 

Kasım/2026

Gülenay Güneş

Diğer yazılarımı okudunuz mu?

GÜNNAZ BİR AZMİN HİKAYESİ

GÜNNAZ_BİR AZMİN HİKAYESİ

 

 

Etiketler:

#arkeoloji #artemistapınağı #babilinasmabahçeleri #helios #heykeltraşphidias #iskenderiyefeneri #izmir #ırak #karya #keopspiramidi #kibele #kraliçeamytis #kralkroisos #kralmausolos #lindosluharis #mısır #muğla #nebukadnezar #rodosheykeli #selçukizmir #tarih #yunanistan #zeus halikarnas

Yorumlar (2)

  1. Yıldız TEK GAMLI dedi ki:
    9 Kasım 2026, 23:13

    en sevdiğim arkeoloji… teşekkürler… bu arada british ve louvre müzelerinde bulunma konusu acı mı koruma mı bilmiyorum…

    Yanıtla
  2. Ozan Kasım KOL dedi ki:
    9 Kasım 2026, 23:16

    Bir türlü ezberleyemediğim dünyanın 7 harikasını yad etmiş oldum. Kaleminize yüreğinize sağlık.

    Yanıtla

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Gülenay GÜNEŞ

GÜLENAY GÜNEŞ 1974 Almanya doğumluyum. İstanbul’da yaşıyorum. Eğitim hayatıma Özel Eyüboğlu Koleji’nde devam edip, ardından Özel Ahmet Şimşek Koleji’nden mezun oldum. Akademik eğitimimi Boğaziçi Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nde Mesleki Turizm İngilizcesi bölümünde tamamladım. Profesyonel anlamda kariyerime İngilizce ve turizm alanında akademik eğitimler veren Deulcom Eğitim Hizmetleri’nde “Halkla İlişkiler ve Eğitim Koordinatörlüğü” peşinden otelcilik sektöründe Dedeman Otel/İstanbul’da “Satış Pazarlama Yetkilisi” olarak başlayıp, farklı otellerde “Grup Satış Koordinatörü” ve “Satış Pazarlama Müdürü” olarak ilerledim. İlgi alanlarım; müzik dinlemek, kitap okumak, kitap tanıtımı, ‘deneme’ , ‘inceleme’ ve ‘günce’ türlerinde yazmak, takı tasarımı, boyama ve yemek pişirmek olarak özetlenebilir. Yazın dünyasına ilk adımı bir e-dergi olan Tolerans Kültür Sanat Edebiyat Dergisi ile deneme türündeki yazılarımla attım . Bununla birlikte Edebiyat Sanat Meltemi sitesinde de yine deneme türünde yazılarım ve okuduğum kitap tanıtım yorumları yayınlanmaktadır.

Benzer Yazılar