SOSYAL GÜDÜLERİMİZ VE TOPLUMSALLIK- 3

Eğitim
SOSYAL GÜDÜLERİMİZ VE TOPLUMSALLIK- 3

SOSYAL GÜDÜLERİMİZ VE TOPLUMSALLIK-3

Doğuştan var olan biyolojik – temel- güdülerimizin insan olmaya yetmediğini ve yol açmadığını, ( bunların başka bir çok hayvan türünde de var olduklarına vurgu yaparak) anlattık.

İnsan olmamıza yol açan sosyal güdülerimizi, doğduktan sonraki süreçte, yaşam içinde edindiğimize göre insanlaşma tümüyle ve tamamıyla toplumsallığın ürünü ve sonucudur.

İnsanda insani olan ne varsa toplumsallığın ( insanlar arası tüm ilişkilerin, üretim faaliyetinin, kolektif çaba ve pratiklerden öğrenmenin ) ürünü olduğuna göre toplumsuz insandan söz edilemez.

Toplumsal olan ne varsa ( dil, iletişim, işbirliği, üretim ve tüketim becerileri, kültürel değerler- müzikten folklora, sanatsal ve düşünsel tüm beceriler ) hepsini duyularımız aracılığıyla algılarız ve öğreniriz.

Bu algılar ve öğrenmeler bilincimizde algoritmalar oluşturur. Belli öğrenilmiş olan sıralı adımların atılması ile somutlaşan algoritmik davranışlar hem yaşamı oluşturur ve hem de yaşama hız ve değer katar.

Tecrübelerle öğrenilmiş olanı yeniden ve yeniden öğrenme ihtiyacının ortadan kalkması yaşamın hızını artırdığı gibi yeni tecrübe pratiklerin önünü açarak sürekli bir iyileşmeye, konfora, rahatlığa ve ileri gidişe yol açar.

Bu durumda insan davranışlarını irdelediğimizde: her türden davranışımızın oluşumunda iki ana öğenin belirleyiciliğinden söz edebiliriz.

Birincisi: Biyolojik temel güdülerimizin ihtiyaç ve dayatmalarını dikkate alır ve gözetiriz.

İkincisi: Beş duyumuzla algıladığımız çevre ve toplum gerçeğinin beklenti ve istemlerini ( daha açık bir ifadeyle: dayatmalarını) dikkate alır ve gerçekleştirmeye çalışırız.

Ancak bu iki olgusallık birbiri ile uyumlu değildir. Çatışmalı ve çelişkilidir.

İnsan biyolojik temel güdülerinin emrine göre davranacak olursa o durumda hemen her davranışı toplumsallık duvarına/ ağına çarpar.

Bundan dolayı ister istemez her birimizin her davranışı toplumsallığı gözeterek gerçekleşir.

Peki ; insanı insan yapan, davranışlarımıza kaynaklık eden şey toplumsallık ise tekil insanın özgül ağırlığı var mıdır?

Şimdi bir kaç örneklem üzerinden bu durumu irdeleyelim;

Örneğin: Sabah uyandınız. Kahvaltınızı yaptınız. Sonra gardırobun önüne geçip ne giyeceğinize karar vermeye geldi sıra.

Bocalamalardan sonra siyah bir pantolon ve beyaz bir gömlekte karar kıldınız.

Bu durumda beyaz gömlek ve siyah pantolonun seçilmiş olması sizin kendi kararınız mıdır yoksa toplumsallığın ağırlığı altında oluşan toplum ürünü davranış mıdır?

Mesela bir konut yapacaksınız. Yerleşkelerden çok uzakta yapmaz aksine yerleşkenin içinde veya yakın civarında yaparsınız.

Ya da diyelim ki bir araziniz var. Bu arazide keyfinizin istediğini ekmez daha ziyade toplumun talebi ne ise onu araştırır ve onu ekip dikersiniz.

Yüzlerce örnekler verilebilir.

Her davranışımızı masaya yatırıp incelediğimizde görürüz ki son tahlilde; 

Tüm davranışlarımızı belirleyen ve bize yön çizenin isteklerimizden çok toplumun isteği ve beklentisi olduğudur.

Beğenilme sosyal güdümüz gereği seçtiğimiz giysi rengi de, toplumsallığa olan ihtiyaçtan dolayı konutumuzu yerleşke içinde yapmamız da… ve toplumun talebine göre arzımızı da ( ekip dikeceğimiz şeyleri de)… kendimiz için yaparken toplumun beklenti ve dayatmalarına göre davranmak durumundayız.

 

Doğan Karaağaç

Diğer yazılarımı okudunuz mu?

SOSYAL GÜDÜLER VE TOPLUMSALLIK2

Etiketler:

#olgusallık #sosyalgüdü #tercih #toplum #toplumsallık ÇEVRE sosyoloji

Yorumlar (2)

  1. Yıldız TEK GAMLI dedi ki:
    11 Kasım 2026, 21:33

    harika bir bilgilendirmeydi hocam…

    Yanıtla
  2. Ozan Kasım KOL dedi ki:
    11 Kasım 2026, 22:48

    Kıymetli bilgiler. Yüreğinize sağlık.

    Yanıtla

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Doğan KARAAĞAÇ

O Dağ Yürekli (2011 yılında) Sewat (2012 yılında) adlı şiir kitapları yayınland1963 yılında Diyarbakır'a bağlı Çermik İlçesinin Ekrek (Köksal) köyünde çiftçi bir ailenin onuncu çocuğu olarak yaşama gözlerini açtı. İlk ve ortaokulu Çermik'te, sağlık kolejini Van'da okudu. Toplumcu- gerçekçi çizgide yazan yazarın;ı. Cendere adlı ilk romanı Ağustos 2020'de Cendere 2 adlı romanı 2021'de Alan yayıncılıktan çıktı. Cendere 3 adlı roman yazımını sürdüren yazarın Nisan 2023'te sağlıklı topluma giden yolu ve yeni bir yaşam modelinin önerisini ve insan doğasına dair yeni tezlerini de içeren İNSAN DOĞASI VE BÜYÜK ÜTOPYA adlı kitabı Alan yayıncılık tarafından yayınlandı. İNSAN DOĞASI VE KAOSTAN ÇIKIŞ adlı yeni bir çalışmayı sürdüren yazar, DİLSİZ DÜNYA adlı bu çalışması ile insanlık ailesinde doğru bir hayvan sevgisini yaratmayı amaçlamış ve doğru yaklaşımı tanımlamaya çalışmıştır. Türkiye PEN üyesi olan yazar iki çocuk babasıdır.

Benzer Yazılar