SOSYAL GÜDÜLERİMİZ VE TOPLUMSALLIK- 4
- Yazar: Doğan KARAAĞAÇ
- 17 Kasım 2026
- 12 kez okundu
SOSYAL GÜDÜLERİMİZ VE TOPLUMSALLIK
4. Bölüm
Her şeyini toplumsal varoluşa borçlu olan insan neden toplumcu değil bencil olur?
Bence insan türünün tüm tarihinde cevaplanması gereken en önemli soru budur. Toplum olmadan insan tek başına yaşama güç yettirebilir mi? Hayır.
Tek başına yaşama gücü yetmez. Tek başına kaldığında insanlaşabilir mi? Hayır.
Sosyal güdülerin (duyguların) tümü, her türlü bilgi vb. toplumsal varoluşun (toplumla birlikte yaşamaktan kaynaklı) ürünü ve sonucudur.
İşin özü ve esası şudur :
İnsan hem toplumsuz olamaz ve hem aynı zamanda topluma karşıdır. İnsan ile toplum arasında bir çelişki vardır. Bu çelişki antagonisttir (Başkahramanın karşısındaki karakter veya güç)
Bu formülasyonum eleştiri alacak, biliyorum. ” Nasıl olur, insan ve toplum bir birine karşıt olur mu hiç” diye itirazlar olabilir. Ancak gerçeklik tam da öyledir.
İnsan ve toplum diyalektiği ; karşıtların birbiri ile hem kavgalı olduğu hem de birbirine ihtiyaçlı olduğu, birbirinden kopamadığı gerçeğini ifade etmektedir. Evet bu benim bir tezimdir.
İnsan toplumsallığa karşıdır ve karşıttır. İnsan toplumu ve toplumsallığı sevmez. Ama sevmediği bu gerçekliğe (topluma) muhtaçtır. Topluma ihtiyaçlı olma hali mutlak bir haldir.
Yani keyfiyete ve tercihe bağlı değildir.
İnsan toplumu şartsız sevemez. İnsanın toplumu sevmesinin şartı ve sınırı vardır. İnsanın toplumu sevmesinin şart ve sınırı ; toplumsallığın insanın bencil doğasına kendini yaşatma imkanı sunması ölçüsünde ve sınırındadır. Toplumsallık insanın bencil doğasını sınırladığında, onu baskıladığında insan- toplum karşıtlığı – esas özsel tutum ve davranış- su yüzeyine çıkar.
İnsanın topluma karşıt, hatta toplumsallığa düşman olduğunun ikna edici bir ispatı var mıdır? Evet vardır.
İnsanlık tarihinin tümü bu durumun şahidi ve ispatıdır. Gezegenin tümü üzerinden konuştuğumuzda görürüz ki toplumcu yaşam önerileri ve programları bencilliği yaşatan ve ihya eden programlarla oylamaya konulduğunda her zaman ikincisi ezici çoğunlukta galabe çalmaktadır. İnsanın topluma ve toplumculuğa karşı ve düşman olduğunun en büyük ve inkara gelmez (yadsınamaz) ispatı budur.
İnsan neden toplumsallığı sevmez ve neden karşıttır? Çünkü insan sosyal bir varlık olmadan önce biyolojik bir varlıktır.
Temel güdülerin oluşumu üç milyar yıla varan zaman diliminde biyolojik bir yazılım olarak şekillenmişlerdir. Bu genetik kodlanma DNA sarmalında atadan döle bir aktarım olarak sürgittir.
Her insan bu yazılımla dünyaya gözlerini açar ve yaşama tutunmaya başlar. Oysa insana- insanlaşmaya dair ne varsa yani sosyal olan tüm güdüler- duyguların yaşı aşağı yukarı yetmiş bin yıllıktır.
Her doğan insan yavrusu biyolojik yazılımla doğarken sosyal olan hiç bir yazılıma sahip değildir. Sosyal olan her güdü ve duyguyu doğuştan sonra toplumla yaşarken toplumsallıktan edinir ve öğrenir. Yani doğuştan herkes bencildir. Toplumculuğu yaşamda öğrenir ve ne var ki toplumculuğu benimsemeye ve özümsemeye yaşam sürecinin kısalığının elvermemesi bir yana köklü biyolojik-bencil güdüler buna izin vermez.
Gezegendeki her bir insan en çok ve en başta kendisini sever. Hatta daha ileri gideyim yalnız ve yalnız kendisini sever. Bütün diğer sevmeleri ve beğenmeleri ikincildir ve ancak ikincil olabilir.
Şunu belirtmeliyim ki ikincil ve tali olan tüm sevmeler ve beğenmeler kendi kendini sevmeye yaradığı için, kendi yaşamına ve bencilliğine hizmet ettiği içindir ve hizmet ettiği yere kadardır.
Doğan Karaağaç
Diğer yazılarımı okudunuz mu?
SOSYAL GÜDÜLERİMİZ VE TOPLUMSALLIK- 3

insanın biyolojik ve toplumsal gerçekliğini çok iyi işlemişsiniz hocam…