BAVULUN DÖNÜŞÜ
- Yazar: Yeşim Şahin YAMAN
- 19 Kasım 2026
- 5 kez okundu
BAVULUN DÖNÜŞÜ
Seksenlerde Almanya’dan gelecek akrabalarımızı, gelecekleri günün sabahından itibaren beklemeye başlardık. Annem daha kahvaltı sofrasını toplamadan balkona çıkar, sokağın başına bakardım. Bir araba yavaşladı mı kapıya koşardım. Üçüncü seferinde annem, “Kızım, Dortmund buradan görünüyor olsa ben de çıkar bakarım,” derdi. Sonra kendisi mutfak perdesini aralardı.
Dayımların arabasını önce sesinden tanırdık. Binlerce kilometre yol gelmiş motor, bizim sokağın yokuşunda birden homurdanmaya başlardı. Arka camın önünde iki yastık, bir battaniye, aralarında da kuzenim Selma’nın uykudan şişmiş yüzü görünürdü. Araba daha durmadan anneannem kapıyı açardı. Dayım bir ayağını yere basar basmaz annesinin boynuna sarılır, anneannem de sırtına iki kere vurup her yaz aynı şeyi söylerdi.
– Allah aşkına, orada sana yemek vermiyorlar mı?
Dayım Almanya’ya gittiğinden beri her yaz biraz daha kilo alıyordu.
Bavullar salona gelince biz çocuklar su istemek gibi saçma bahanelerle oradan geçmeye başlardık. Yengem de bunu bilir, bavulun tokalarını ağır ağır açardı. İçinden önce havlular çıkardı. Havluların arasından çikolatalar, renkli şişelerde şampuanlar, anneme küçük bir parfüm. Anneanneme her sene aynı el kreminden gelirdi. Anneannem birini bitiremeden öbürü gelir, bizim sürmemize de gönlü razı olmazdı. “Misafir için,” derdi. O evde el kremi süren tek misafir, bir keresinde yanlışlıkla onu diş macunu sanan dedemdi.
Bir yaz Selma’yla fındıklı çikolatayı ikiye bölerken büyük parçayı kendime aldım. Görmedi sandım. Görmüş. Bir şey demedi, cebinden bir tane daha çıkarıp ortasından kırdı. Bu defa büyük parçayı da bana verdi.
“Seneye gelene kadar idare et,” dedi.
Onun Almanya’da canı istediği zaman fındıklı çikolata yiyebildiğini düşünür, çok şanslı olduğunu sanırdım. Oysa Selma bizim sokakta akşam ezanına kadar oynayabilmemize şaşardı. Bir keresinde, “Sen burada herkesi tanıyor musun?” diye sordu. Tanıyordum. Dondurmacıyı, dondurmacının kavgalı olduğu kardeşini, bizi bahçesinden kovan ama dutlar olgunlaşınca kapıya bir tas dut bırakan kadını… Selma bir ay içinde hepsini öğrendi. Ertesi yaz döndüğünde dondurmacıyla kardeşinin barışıp barışmadığını benden önce sordu.
Dönüşten bir gün önce bavullar yeniden salona indirilirdi. Bu defa açılmalarını istemezdim.
Anneannem diplerine bez torbada tarhana koyardı. Köyden gelen ceviz, pazardan alınmış kuru incir, komşunun yaptığı salça… Bir de annemin yaz boyunca “Bir kavanoz da onlara ayırdım,” diye kimseye elletmediği vişne reçeli. Kavanozun ağzını sıkıca kapatır, peş peşe iki poşete geçirir, dayımın kazaklarından birine sarardı.
Dayım her seferinde, “Anne, orada da Türk bakkalı var,” derdi.
Anneannem bavulun üstünde diz çöküp tokayı kapatmaya uğraşırken, “Vardır oğlum,” diye karşılık verirdi. “Benim vişnemden de var mı?”
Arabayı uğurladıktan sonra salona girerdik. Minderler yerde, bardaklar masada kalmış olurdu. Bazen Selma, dönüş sabahı yanıma bir çikolata bırakırdı. Annem görür, “Akşama yersin,” derdi. Akşama kadar beklerdim. Selma daha yoldayken açarsam sanki ikimize ait bir şeyi tek başıma bitirecekmişim gibi gelirdi.
Geçen yaz Selma beni görmeye geldi. Birbirimizi yıllardır daha çok telefon ekranında görüyorduk. Bu kez uçakla geldi, küçük bir valizi vardı. Sarıldıktan sonra mutfağa geçtik. Valizi kapının yanında kapalı duruyordu. Bir ara gözüm ona kaymış olacak ki Selma güldü.
“Çikolata getirecektim. Aşağıdaki markette gördüm, aynısı.”
Akşam dondurma almaya çıktık. Eski dondurmacının yerinde bir zincir market vardı. Selma kardeşlerin barışıp barışmadığını yine sordu. “Barıştılar,” dedim. Birinin ötekinin cenazesine geldiğini hatırlıyordum. O yazdan cenazeye kadar kaç yıl geçtiğini ikimiz de hesaplamadık.
Eve dönünce dolaptan vişne reçelini çıkardım. Geçen yaz kendim yapmıştım. Selma kaşığın ucuyla tattı, sonra bir kaşık daha aldı.
“Anneannem reçeli sulu bırakırdı,” dedi.
“Benimki de sulu.”
“Seninki kazara.”
Gülüşümüzü duyan alt komşu kalorifer borusuna vurdu. Biz daha çok güldük.
Ertesi sabah reçel kavanozunu iki poşete geçirip Selma’nın hırkasına sardım. Valizi açınca başını salladı.
“El bagajıyla geldim, bunu almazlar.”
Kavanozu geri çıkardım. Bir an ikimiz de ona baktık. Eskiden olsa anneannem başka bir yere sokmayı dener, dayım olur olmaz bir yerden ip bulur, ev halkı küçücük bir kavanozun etrafında toplanırdı. Şimdi Selma’nın telefonu titriyordu. Havaalanına götürecek araba aşağıdaydı.
“İki dakikası vardır,” dedi Selma. Ayakkabılarını çıkarmadan mutfağa döndü. Tezgâhtan iki çay kaşığı aldı. Kavanozu aramızda tutup ayakta yedik. Sonra telefon yine titredi. Bu defa bakmadı.
“Dur,” dedi, kaşığını kavanoza bir daha daldırıp. “Dibinde bir vişne kaldı. O senin.”
“İkiye bölelim,” dedim.
Çay kaşığının kenarıyla vişneyi ezdik. Hangimize daha çok düştüğünü anlamak mümkün değildi. Selma yine de benimkine bakıp “Seninki büyük,” dedi. Bunca yıl o fındıklı çikolatayı unuttuğunu sanmıştım.
Onu sokağın başına kadar uğurladım. Araba yokuşu çıkarken arka cama baktım. Selma kemerini takmaya uğraşıyordu. Tam köşeyi dönerlerken başını kaldırdı, beni görüp el salladı. Ben de eve dönmek için acele etmedim. Bakkal dükkânının önüne su serpiyordu. Karşı apartmanın penceresinden bir kadın, çocuğuna hırkasını almasını söyledi. Bir süre kaldırımda durup onları dinledim.
Akşam Selma aradı. Dortmund’daki evine varmış, kendine çay koymuştu. Yolda bizim vişne reçelini düşünmüş. Anneannemin vişnelerin çekirdeklerini bir çengelli iğneyle çıkardığını hatırladı. Ben unutmuşum. Annem de aynı usulü bilirdi, diyecektim. Bir an, keşke ikisini de arayıp sorabilsek, diye düşündüm. Selma da sustu. Sonra anneannemin çekirdeklerini ayıkladığı vişneleri bizden saklamak için tencereyi nereye kaldırdığını hatırlamaya çalıştık. O fırın diyordu, ben tel dolap. Bir türlü anlaşamadık.
Telefonu kapatınca mutfağa geçtim. Kavanozu yıkayıp kuruttum. Kapağının üstünde anneminkilerden kalma bir alışkanlıkla yapıştırdığım küçük bir kâğıt vardı. Üzerinde yalnızca “Vişne” yazıyordu. Kâğıdı söküp yenisine “Selma’ya” yazdım. Vişne mevsimine daha aylar vardı. Kavanozu yine de dolabın en önüne koydum.
Yeşim Şahin Yaman
Diğer yazılarımı okudunuz mu?

çok sıcak bir öykü… dört gözle beklediğimiz nutella, anamın gizli gizli ankara ayazında sürdüğü nivea…