Acaba Elif Disleksi Mi?

Acaba Elif Disleksi Mi?

Acaba Elif Disleksi mi?

Yoksa Bulunduğu Yeni Ortamda Var Olma Çabası Mı?

Elif, altı yaşında ve farklı bir şehirden, çeşitli kültürlerden insanların arasında, sessiz ve sakin bir şekilde ilkokul birinci sınıfa başladı. Ancak sınıf arkadaşlarıyla uyum sağlaması zor oldu. Diğerleri anasınıfından beri arkadaştı ve Elif aralarına katılamadı. Okuma yazma konusunda geride kaldığı için bazı çocuklar tarafından “tembel” gibi söylemlere bile maruz kalmıştı.

Bu durum Elif’i derinden üzdü ve okula gitmek istemez hale geldi. Ailesi, yeni şehirde ve yeni ortamda zorlanacağını düşünürken, bir yandan da disleksi olabileceğini düşündüler. Ancak öğretmeniyle yapılan görüşmelerde Elif’in sadece uyum süreci yaşadığı ve disleksi olarak değerlendirilmediği ortaya çıkıyor.

Elif’in hikayesinde çocukların dikkatli bir şekilde gözlemlenmesinin ve önemli durumlarında erken müdahalenin, ne kadar hayati olduğunu vurguluyor. Bu tür erken müdahaleler, çocukların hayatlarında olumlu bir etki yaratabilir ve onlara uyum sağlama sürecinde destek olunabilir.

DİSLEKSİ NEDİR?

Disleksi, sesleri tanıma, seslerin harfler ve kelimeler ile ilişkisini anlayamama nedeniyle, okuma güçlüğüne neden olan bir tür öğrenme bozukluğudur. Disleksi bireyin öğrenme yeteneğini engeller, doğru ve/veya akıcı şekilde kelimeleri tanıyamaz, okuyamaz ve yazamazlar.

Disleksi, beynin yazılı dili işleme biçimini bozan, zeka problemi olmadığı halde okuma, yazma ve heceleme güçlüğüne neden olan dil temelli öğrenme bozukluğudur. Disleksi aynı zamanda öğrenme güçlüğü olarak da bilinir.

Genellikle çocukluk çağında fark edilen disleksi problemi, nadir olarak görülse de bilinen bir sorundur ve yaşam boyu süre gelebilir. Yaşam boyu süren disleksi durumu da gelişimsel disleksi şeklinde adlandırılır. Beynin dili işleyen bölgelerindeki bireysel farklılıklar olarak da ifade edilebilen disleksi, kişinin okurken yaşadığı anormal ve beklenmedik problemlerin ortaya çıkmasıyla kendisini gösterir.

Zeka, işitme veya görme ile alakalı herhangi bir problemin göstergesi olmayan dislekside çocuklar özellikle okul hayatında başarılı bireyler olarak bilinir. Genellikle genetik bağlantısı ön plana çıkan disleksinin net bir tedavisi olmasa da yapılan eğitimler, yönlendirmeler ve disleksi testleriyle, disleksinin meydana getirdiği problemlerin önüne geçilmesi amaçlanır.

Disleksi Neden Olur?

Disleksinin beynin fonemleri (kelimeleri birbirinden farklı kılan en küçük konuşma birimleri) işleme yeteneğindeki bozulmadan kaynaklandığı düşünülmektedir. Disleksi görme veya işitme sorunları, zeka geriliği veya beyin hasarından kaynaklanmaz.

Ailede disleksi görülmesi, çeşitli çevresel etkenler, gebelik döneminde beyin gelişimini olumsuz şekilde etkileyebilecek sigara kullanımı, aşırı alkol tüketimi gibi alışkanlıklar, enfeksiyonlara maruz kalma da disleksi riski artıran faktörlerdendir.

Disleksi Belirtileri Nelerdir?

Genellikle çocukluk çağında ortaya çıkan disleksinin fark edilen en önemli belirtisi, okumayı öğrenmeye başlayan çocuğun akranlarına göre yaşadığı zorluklardır. Bu sorun ilk olarak öğretmen tarafından fark edilebilir. Okuma zorluğuyla birlikte heceleme, yazma ve okuduğunu anlama konusunda yaşanan problemler de disleksi belirtileri arasında yer alır.

*Yüksek sesle okumak da dahil okumada güçlük
*Geç konuşmaya başlama
*Okuma ve yazmanın yavaş şekilde yapılması
*Duyduğunu anlama ve zihinde işlemede sorun yaşama
*Olayların sırasını hatırlamada zorlanma
*Bilinmeyen bir kelime ya da kafiye telaffuzunda problem yaşama
*Okuma gerektiren aktivitelerden uzak durmaya çalışma
*“d,b” veya “p,q” gibi benzer şekillere sahip harfleri ayırma zorluğu
*Yeni kelimeleri öğrenme konusunda problem yaşamak
*Sesleri harf veya sözcük gruplarıyla ilişkilendirememek
*Herhangi bir hikayeyi özetleyememek
*Yabancı dil öğrenememe zorluğu

Disleksi Çeşitleri

1.Birincil tip disleksi
2.İkincil tip (Gelişimsel) disleksi
3.Travma tipi disleksi
4.Fonolojik disleksi
5.Yüzey disleksi
6.Görsel disleksi

Disleksi Olan Çocuğun Özellikleri Nelerdir?

Disleksi olan çocuklar genellikle akranlarına göre daha meraklı, zeki ve görsel zekaya sahiplerdir. Kelimelerden ziyade daha çok görsel olarak düşünürler. Bir metni hızlı ve kolay bir şekilde okuyamaz, kelimeleri aklında tutamaz, ezber yapmakta zorluk çeker ve okuma konusunda diğer çocuklara göre daha hevessiz ve düşük özgüvenli olurlar.

Disleksi Nasıl Teşhis Edilir?

Disleksi genel olarak beyninizdeki farklılıklardan kaynaklansa da hiçbir kan testi veya laboratuvar taraması tarafından tespit edilemez.

Bunun yerine, ortak işaretlerin dikkatli bir şekilde değerlendirilmesi ve disleksi testi, bu okuma sorunu olan kişiyi tespit eder.
Disleksi testi aşağıdaki konular üzerine yoğunlaşır:
*Kod çözme (yabancı kelimeleri seslendirerek okumak)
*Sözlü dil becerileri
*Akıcı okuma ve okuduğunu anlama
*Yazım tarafını geliştirme
*Kelime bilgisi ve kelime tanıma

Disleksi Tedavisi Nasıl Yapılır?

Disleksi tedavisi, konuşma ve dil terapistleri, özel eğitim öğretmenleriyle temas kurmayı da kapsar. Disleksik çocukların çoğu, öğrenme güçlüklerine uyum sağlar ve normal bir sınıfta eğitim almaya devam edebilirken bazı disleksik çocuklar için özel eğitim gerekebilir. Disleksiyi ortadan kaldıracak herhangi bir ilaç tedavisi bulunmamaktadır.

Çocuğunuzun beyninin daha kolay tanımlayabileceği belirli yazı tiplerini kullanma
Artikülasyon problemlerini ele almak için konuşma ve dil terapisi alma
Kelimeleri en küçük ses birimlerine ayırmayı içeren fonemik farkındalığın öğretilmesi
Okurken güçlük çekilen kelimeleri tekrar tekrar okutarak pratiklik kazandırmak gibi disleksi egzersizlerinin uygulanması
Dil becerilerinin yazılı veya sözlü kelimelere resimler, nesneler veya seslerin eşlik ettiği çoklu duyusal terapinin kullanılması

Gerek duyulması halinde dislektik çocuğa bu alanda uzmanlaşmış kişiler tarafından bireysel yada grup halinde özel bir eğitim verilmesi

Memorial Tıbbi Yayın Kurulu tarafından hazırlanmıştır.

Aylin ŞEN

Editör: Nigar KAYA

Baş Editör: Elif ÜNAL YILDIZ

Yazarın Diğer Yazılarını Okudunuz mu?

https://fisildayankalemler.org/dogukanin-hayatla-sinavi/

Yorumlar (3)

  1. Nagihan
    • 9/04/2024

    Aylin hocam tebrik ederim çok güzel bir bilgilendirme yazısı olmuş. Elinize emeğinize sağlık.🌹

  2. Aylin ŞEN
    • 9/04/2024

    Çok teşekkür ederim Yıldız hocam. 🙏🙏🙏

  3. Çok bilgilendirici bir yazı olmuş ❤️ Kaleminize sağlık

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Aylin ŞEN

Merhaba adım Aylin Şen 1979 Kocaeli doğumluyum. İstanbul Üniversitesi Hukuk Büro yönetimi ve Sekreterliği Öğrencisiyim. Evli ve iki çocuk annesiyim. Bir Varmış Hiç Yokmuş isimli şiir kitabının yazarıyım. İkinci kitabımın da yazımı bitti. Yayınevleri ile görüşme sürecindeyim.